Tháng tư nọ, sau một ngày làm việc vất vả, bỗng dưng tôi nảy ra ý định đi du lịch. Đây là chuyến du lịch kết hợp hoạt động tình nguyện, do đã có tìm hiểu từ trước, tôi đặt tour và lên đường luôn vào ngày hôm sau.

Chuẩn bị

Vì quyết định đi một mình nên tôi đã tìm hiểu thông tin khá kỹ và lựa chọn đơn vị lữ hành có uy tín. Đây là một tour du lịch thiện nguyện tại Đắk Nông kéo dài 2 ngày 2 đêm. Sau khi đọc lịch trình và xem qua thời tiết khu vực sắp đến thì hành lý của tôi gói gọn trong một chiếc ba lô leo núi cùng một túi đeo chéo. Hành trang gói gọn trong những thứ cần thiết.

Áo dài tay, găng tay chống nắng, nón, khẩu trang, trang phục thoải mái và những vật dụng vệ sinh cá nhân cần thiết. Quan trọng hơn, tôi chuẩn bị chai xịt chống côn trùng, một vài thứ thuốc có thể cần dùng đến (như thuốc đau bụng, đau đầu, dị ứng,…). Ngoài ra còn một cái mền có thể chui vào thay cho túi ngủ. Trong túi xách tay là đèn pin, nước rửa tay, khăn giấy, kem chống nắng, cuốn sổ nhỏ, cây viết, điện thoại, sạc dự phòng, giấy tờ và một ít tiền mặt.

Xong, lên đường.

Gặp gỡ

Do xuất phát khuya nên tôi đặt Grab từ nhà đi đến điểm tập kết. 11:00 giờ khuya, tôi đặt trúng anh Grab quê ở Đắk Lắk. Anh nói đi xe lên Đắk Nông thì phải sáng mới tới, còn kêu lần sau nhớ ghé Đắk Lắk chơi. Lên đó mà cưỡi voi rồi lấy cái đuôi voi về làm nhẫn giữ chồng.

Đến nơi khoảng 11:15, xe đã đợi sẵn, những người đi chung đoàn cũng đến gần đủ rồi. Trên cửa xe có dán bảng tên tương đương với vị trí ngồi. Tôi cực kỳ “ưng cái bụng” với sự chuẩn bị từ đơn vị tổ chức, đặc biệt khi đi một mình, được sắp xếp chu đáo như thế này thì quá tốt.

Bạn mới

Tôi ngồi ghế 7A, chị ngồi cạnh tên là Na (trên giấy viết như vậy). Lên xe thì thấy chị đã ngồi trước rồi. Tôi mở lời chào và làm quen. Không ngạc nhiên lắm khi chị cũng đi một mình, quê chị ở Cam Ranh. Hai chị em cứ thế mà kéo gần khoảng cách. Chúng tôi lần lượt giới thiệu về bản thân, công việc và đương nhiên là sở thích đi đây đó. Người chị mới quen là một người “cuồng chân” chính hiệu. Chị nói trước đó vừa thực hiện một chuyến trekking, sau chuyến này vẫn còn hành trình khác nữa. Chị nghỉ ngơi được hai ngày là sẽ tiếp tục đi Huế cùng công ty. Dã man thiệt!

Ấn tượng đầu tiên về chị Na là chị khá nhỏ người và đầy sắc màu. Đúng vậy! Đầy sắc màu nghĩa đen. Chị mặc chiếc áo khoác hồng, đội nón lưỡi trai vàng tươi, chiếc quần vàng ống rộng và chân mang đôi Crocs (hình như cũng màu vàng). À, chị làm truyền thông agency, cũng phần nào được coi là đồng nghiệp chứ nhỉ?

Các bạn HDV trong đoàn nhanh chóng ổn định chỗ ngồi và phát áo đồng phục cho mọi người. Đoàn xe lần này ngoài những bạn trẻ, những kẻ độc hành cuồng chân đi còn có vài gia đình 4 người đi trải nghiệm nữa.

Đúng 11:30 không trễ một phút, xe lăn bánh, mang theo hơn 40 con người rời khỏi Sài Gòn.

Thức dậy ở một nơi xa

Xã Quảng Sơn, huyện Đắk Glong

Xe dừng một lần vào khoảng tầm 3 giờ hơn để mọi người đi vệ sinh. Vì quá ham ngủ, tôi bước xuống chụp được đúng một tấm ảnh rồi trèo lên ngủ tiếp.

5:30 sáng hôm sau, đoàn xe đã tới xã Quảng Sơn, huyện Đắk Glong. Chúng tôi đặt chân xuống một địa điểm được coi là “sang trọng” nhất thời này – trạm xăng*. Nhiệt độ lúc đó khá thấp – tầm 16 độ. Mát như Đà Lạt.

Sau đó cả đoàn ghé vào quán Vy Vy đối diện cây xăng ăn sáng. Nhìn từ bên ngoài thì quán khá bé, nhưng lúc bước vào mới phát hiện không thể “trông mặt mà bắt hình dong” nha. Phía bên trong rất rộng, chứa đủ người từ đoàn xe luôn mà. Ban tổ chức đã thông báo và đặt trước nên bữa sáng được chuẩn bị chu toàn.

Thực đơn ngày hôm đó có bún bò, bún riêu, có cả phở… Tôi không kén ăn nên ai đưa gì ăn nấy và nhận được tô bún bò. Đối với cô gái chôn chân ở Sài Gòn 20 mấy năm chuyên ăn “sơn hào hải vị” từ bàn tay của mẹ yêu thì tô bún hôm đó ngon và no, cho thêm vài muỗng sa tế, vài trái ớt cay vào nữa. Bữa sáng hoàn hảo!!!

Trong lúc ăn, hai chị em ghép bàn cùng hai chị gái nữa, đều độc hành. Thế là 4 cô nàng lập thành một nhóm nhỏ, cùng nhau đi chợ sớm.

Chợ sớm, trái bắp 6 ngàn và cà phê pha phin… uống nóng!

Chúng tôi đi sớm thiệt, mặt trời lúc này mới ló dạng thôi. Bước xuống chợ vào lúc người dân bản địa đang rục rịch mở cửa, dọn hàng ra bán. Mấy chị gái thấy nồi bắp bốc khói chịu không nổi, ghé mua. Sáu ngàn đồng một trái. Do không có mặt trong danh sách những cô nàng “nữ công gia chánh”, tôi ngơ ngác cảm thấy nó quá là rẻ đi. Mãi đến lúc về nhà kể mẹ nghe, tiện thể khoe mấy chị mua được bắp rẻ thì bị cười. Mẹ còn kêu: “Đúng là mấy cô nàng thành phố mà.” Rồi, hiểu luôn haha.

6:15 – Bốn chị em ghé vào quán cà phê bệt gần chỗ xe đậu, gọi cà phê. Tôi gọi cà phê sữa và ồ quao, là cà phê pha phin…nóng!!! Ai chà! Tôi quên mất với thời tiết se lạnh này thì đương nhiên người dân phải chuộng đồ uống nóng. Thế là ngồi nhìn từng giọt cà phê nhỏ tong tong, đợi xong rồi xin thêm tẩy đá vậy. Cà phê ở đây đậm hơn Sài Gòn, còn có mùi rang cháy đặc trưng. Cũng ngon! Nhưng hơi nồng so với “người chơi hệ bạc xỉu” như tôi.

Xung quanh là các bô lão, những người đàn ông lớn tuổi với áo khoác chần bông tối màu. Họ ngồi trên băng ghế đá, ghế đẩu xếp lộn xộn trong khoảng sân nhỏ trước quán hút thuốc. Không chỉ có thuốc lá mà tôi còn thấy cả thuốc lào nữa. Tôi đang tò mò nhìn những ống tre thì phát hiện dưới chân có thêm “cậu Vàng” đang đi loanh quanh, rướn người đón nắng sớm.

Tiếng lách cách của muỗng va vào ly, tiếng trò chuyện râm ran, tiếng chào hàng từ phía chợ vọng lại. Hòa vào đó là mùi bắp thơm trên bàn, mùi cà phê phin, mùi thuốc điếu, mùi của sương sớm. Ôi trời! Đã bao lâu rồi tôi mới “chào bình minh” kiểu này vậy?

Đồng hồ điểm 7:15, đoàn xe lại tiếp tục lên đường.

Quảng Sơn và Quảng Hòa – Cách nhau một con đèo dốc

Theo anh HDV, chúng tôi đang hướng thẳng về xã Quảng Hòa. Khu vực chợ sớm mà chúng tôi vừa đi là Quảng Sơn, so với Quảng Hòa thì đầy đủ và phát triển hơn. Người dân Quảng Hòa cần nhu yếu phẩm thì sẽ phải chạy ra Quảng Sơn, cách nhau khoảng 20km.

Đáng lẽ trong lịch trình đoàn sẽ ghé thăm cụm dân cư Suối Phèn. Tuy nhiên do tình hình dịch bệnh Covid nên đã hủy bỏ. Con suối chảy qua làng có phèn, người dân xây nhà rồi ở dọc suối này nên họ tự đặt tên cho làng là Suối Phèn. Tuy nhiên, cả cái tên cũng như bản làng đến thời điểm hiện tại vẫn chưa được công nhận chính thức.

Vì sao ư? Vì đồng bào người H’mông vốn ở Tây Bắc, do đất đai và thời tiết không hỗ trợ họ trong việc trồng trọt, kiếm sống nên một số người đã di cư vào đây và lập nên bản này.

Trở về với chúng tôi, dọc con đường vừa dốc vừa sốc nảy đã dần hiện lên những căn nhà lợp mái tôn. Các em nhỏ nghe tiếng xe thì lon ton chạy ra. Mấy bé con nhỏ xíu, da màu đất, đi chân trần và có đôi mắt xanh trong như sương sớm lần lượt gọi nhau chạy ra làm cả đoàn chúng tôi cũng trở nên chộn rộn.

Trưởng thôn

Tôi đã tiếp xúc với danh từ “trưởng thôn” không ít lần – trong tác phẩm văn học, trong báo chí, nghe tin tức, v.v.. nhưng đây là lần đầu tiên trong đời được diện kiến một “trưởng thôn” bằng xương bằng thịt.

Trưởng thôn tên là Dzín*. Anh xuất hiện chân chất mà uy nghi, ít nhất là khớp với trí tưởng tượng của tôi. Anh mặc áo đá banh in số 12 màu cam tươi, đội mũ tai bèo màu lính, chân mang dép kẹp. Anh Dzín có đôi mắt một mí, gương mặt phúc hậu, hàm răng đều như bắp, tạng người đầy đặn rắn chắc và đương nhiên, làn da màu đất. Ấn tượng đầu tiên của tôi chính là một anh Dzín áo cam, chạy con xe wave trắng ra đón chúng tôi vào làng.

Hết kỳ một.

*Tôi nghe cách phát âm của người dân mà viết ra tên anh trưởng thôn chứ thực sự không biết viết chính xác thế nào. Do thời gian ở làng rất bận, và anh Dzín là một trong những người bận nhất. Vì vậy tôi không tiện làm phiền để phục vụ mục đích cá nhân. Lúc lên xe đi về tôi đã hỏi qua anh chị HDV, nhưng cũng không ai có được đáp án chắc chắn. Mọi người gọi tên anh chứ chưa viết ra bao giờ. Nhân đây, ngàn lần xin lỗi anh trưởng thôn nếu em viết sai tên anh.

7:30 tối thứ Sáu, 20 tháng 5, 2022