Tôi tìm thấy “Rừng Na Uy” giữa một kệ kín những sách và đến bây giờ, hơn một giờ sáng, lúc đang lạch cạch gõ những dòng cảm nhận này, lồng ngực vẫn như đang có tảng đá nào đó chèn vào. Hơi thở nặng nhọc, bứt rứt và khó chịu.

Một tuần nay, bằng một cách nào đó, vũ trụ xoay quanh tôi toàn những vấn đề về tâm lý. Tôi có đọc được một đoạn ngắn nói về nỗi đau như thế này:

“Most physical pains are temporary. Emotional pains, on the other hand, have the ability to last for decades. They may not be constant, but they have the ability to resurface again and again for years to come.”

Tạm dịch: Hầu hết những vết thương vật lý đều chỉ là cơn đau tạm thời. Mặt khác, tổn thương về tinh thần lại có thể kéo dài hàng thập kỷ. Có thể không phải những cơn đau liên tục. Nhưng nó sẽ nằm ở đó rất lâu, thỉnh thoảng lại nhói đến bứt rứt, rồi chực chờ mang cơn đau ấy quay trở lại, kéo dài mãi nhiều năm về sau.

Và bằng một cách thần kỳ nào đó, đoạn văn trên lại phù hợp một cách kỳ lạ với Rừng Na Uy. Tôi đã từng nghe về tác phẩm này từ những năm đại học. Một vài người bạn đã giới thiệu nó với tôi nhưng đến bây giờ tôi mới đọc nó.

Tôi hoàn thành Rừng Na Uy chỉ trọn vẹn trong nửa ngày. Chính xác là vậy. Từ 14:00 chủ nhật đến 01:15 ngày thứ hai. Tôi đọc từng nhịp đứt quãng vì phải tìm lại hơi thở của chính mình, phải lấy lại bình tĩnh để có thể đọc tiếp. Nhưng tuyệt nhiên tôi không muốn dừng lại giữa đường, tôi muốn hoàn thành nó càng sớm càng tốt. Tác phẩm này… nó quá day dứt rồi.

Tuổi trẻ, tình dục, trầm cảm và cái chết là những mảng ký ức mạnh mẽ nhất bám riết lấy tôi kể từ khi tôi bắt đầu hòa mình vào mạch truyện cho đến khi tôi hoàn thành nó. Một Nhật Bản trần trụi những năm 60 – 70 hiện ra rõ nét, nhẹ nhàng nhưng đầy sống động dưới ngòi bút của Haruki. Và phải cảm ơn cả dịch giả Trịnh Lữ đã đem đến một bản dịch chất lượng đến như vậy.

Tôi vẫn còn cảm thấy choáng váng khi nhận ra Watanabe – nhân vật “tôi” trong truyện – đã phải lẳng lặng trải qua tất cả mọi chuyện từ những ngày chưa tròn hai mươi. Chàng trai đó đã chứng kiến từng người “bạn” của mình rời bỏ thế gian này theo cùng một cách thức: tự sát. Từ Kizuki, Naoko, Hatsumi, chị gái Naoko và có lẽ… cậu bạn cùng phòng Quốc Xã.

Tôi không muốn nói sâu về nội dung hay tóm tắt về Rừng Na Uy. Bạn đọc nào tò mò về cốt truyện, tôi tin bạn có thể dễ dàng tìm nó trên Google. Dưới đây sẽ toàn là những cảm nhận cá nhân về tác phẩm.

Tôi đã trải qua cảm xúc “bình thường – không ấn tượng – chẳng có chút hứng thú gì” với những trang giấy đầu tiên. Cho đến khi tôi đọc được dòng:

“Cậu ấy chết đêm hôm đó, trong nhà để xe.”

Đó cũng là cái chết đầu tiên mở đầu cho hàng loạt câu chuyện day dứt phía sau. Từng tuyến nhân vật được xây dựng đối với tôi thì đều kỳ lạ, không một ai bình thường. Ngay từ những cuộc hội thoại đầu tiên trong ký ức vụn vặt của Watanabe cùng Naoko đã cho tôi những dấu hiệu.

Tuổi trẻ tại Nhật thời đó thật khó khăn, thật áp lực, thật… bứt rứt. Với tôi, việc những nhân vật trong truyện rời bỏ thế giới không chứa đựng mặt tiêu cực. Có chăng chỉ là họ muốn chấm dứt chuỗi ngày dằn vặt bản thân, đau đớn về tinh thần, đó là kết quả sau một quá trình dài nỗ lực cứu vãn mọi thứ nhưng vẫn vô lực trước hiện thực.

Watanabe, trong mắt tôi cậu ta là người đáng thương nhất. Họ tìm đến cậu, chia sẻ, cho cậu những dấu hiệu và rồi rời đi, để cậu ở lại thế giới này. Người ở lại chính là người mang vết thương sâu nhất. Nhưng nhân vật này vẫn lựa chọn gặm nhấm nó, nhắm mắt vượt qua mọi thứ và sống tiếp. Thật dũng cảm!

Câu chuyện tưởng chừng như bình lặng hóa ra lại là đợt sóng ngầm đánh thẳng vào cảm xúc từng chút, từng chút một. Giọng văn thanh thoát, không dựa vào những từ ngữ “đao to búa lớn” mà cứ nhẹ nhàng đưa người đọc đến với sự đau khổ, day dứt một cách tự nhiên. Khi đọc Rừng Na Uy, hơi thở của tôi chẳng thể nào bình thường được. Nó cứ nặng nề, đứt quãng, lồng ngực cứ như bị cả tảng đá nặng đè lên, khó chịu.

“Tôi sống qua mùa xuân sau đó, ở tuổi mười tám, với cục khí vón trong ngực mình”, Watanabe – Rừng Na Uy.

Có một điều đặc biệt mà tôi nhận thấy ở các tuyến nhân vật trong truyện, chính là họ nói ra những cảm xúc của mình. Mặc dù có thể bằng nhiều cách khác nhau hay mang những ý nghĩa khác nhau. Nhưng họ nói ra, thổ lộ, tại một khoảnh khắc nào đó trong cuộc đời.

“Mình cần cậu đáp lại bức thư này. Dù lời đáp của cậu là thế nào đi chăng nữa, mình vẫn cần có nó.”

Phải nói, nghệ thuật miêu tả qua ngòi bút của Haruki không khỏi khiến tôi có vài lúc rợn người. Từng cảm xúc, từng vẻ đẹp, từng đường nét, từng khao khát mong manh đến nỗi tuyệt vọng đều được vẽ lên đầy sống động. Có lúc tôi nhìn thấy được một tia sáng hy vọng lóe lên trong từng câu chữ, rồi ngay trang sách ấy, tia hy vọng cũng vụt tắt, thay vào là màn đêm đen kịt cùng nỗi đau day dứt đến mãi sau.

Tôi phải cảm ơn cuộc đời vì đã cho tôi đọc Rừng Na Uy vào thời điểm này. Khi bản thân tôi đủ trưởng thành để hiểu được nội dung cũng như phần nào tâm lý nhân vật mà tác giả muốn truyền tải. Nếu cuốn sách này rơi vào tay tôi khoảng 3 năm về trước, khi tôi 20 tuổi, chắc tôi chẳng kiên nhẫn mà đọc đến quá nửa cuốn đâu.

Tác phẩm đã mở ra cho tôi nhiều góc nhìn mới cũng như một lần nữa củng cố cho một điều mà tôi đã nhận ra năm 20 tuổi:

Đừng ngại ngần khi mở lời hỏi thăm những người mà bạn thật sự quan tâm. Một lời chào, một lời khen ngợi, một cái ôm sẽ chẳng khiến bạn mất đi thứ gì. Nhưng nó hoàn toàn có thể là khoảnh khắc cứu lại cả cuộc đời của một con người.

Đó cũng là lý do tại sao mà bạn bè nhắn tin, tôi đều sẽ dành thời gian để trả lời, để gọi lại. Danh sách liên lạc của tôi không nhiều người, nhưng đều là người quen, những người tôi có thể tương tác, không ít thì nhiều.

Trầm cảm rất đáng sợ. Nó âm ỉ, nó dập dìu nhẹ nhàng như cái cách biển động đánh lăn tăn trước đợt sóng thần vậy. Giống như Watanabe, cậu đã chứng kiến và nhận ra những hành động kỳ quặc của bạn mình trước khi chuyện không hay xảy ra. Tuy nhiên, hành động hay lời nói nào tiếp theo thì phải tuỳ vào từng người, tình huống, sự kiện và độ may mắn.

Hãy cứ quan tâm nhau chân thành, nói cho cùng thì cuộc đời này nếu nhìn từ góc độ lạc quan, nó vẫn còn nhiều thứ hay ho để ở lại và ngắm nhìn.

8:14 tối thứ Ba, 24 tháng 8, 2021

Thông tin cho bạn
Tựa Việt: Rừng Na Uy
Tựa gốc: Norwegian Wood
Tác giả: Haruki Murakami
Thể loại: Tiểu thuyết / Tản mạn tâm lý / Tuổi trẻ / Nỗi đau
Bối cảnh: Tokyo những năm 1960